FABELO PRI CARO SALTANO Elrusigis N. M. Fedotov
Studio Sojuzmultfilm 1943
Ĉe fenestro tri fraŭlinoj tardvespere spinis linon.
Se mi estus caredzin',
Farus mi por mond' baptita Tuj festenon plej solidan.
Kaj se iĝus mi carin',
Por la tuta mond' en solo Teksus multe mi da tolo.
Se estiĝus mi carino,
Naskus mi al car'-patron' Prodon por la glora tron'.
Nu, saluton, belulino.
Iĝu carino:
Do naskiĝu l' promesat' En...
...septembro la monat'. Kaj vi ambaŭ, karulinoj,
Levu vin de viaj spinoj, Akompanu nepre min
Kun fratino — la carin'.
Unu servu por kuiro, Dua teksu laŭ deziro!
Jen milita venis plag'. Sur ĉevalo brave side, Al l' edzino lastavide Car' ordonis gardi sin, Se ŝi vere amas lin.
Dum Saltan' batalas fore Longan tempon kruelkore, Dio donas al carin' Filon grandan je arŝin'.
Ŝi al car' per kurier' Sendas ĝojon en leter'.
La fratinoj, pro envio, Kun la svatistin' en trio Kurieron ruzhaltigas...
Jam naskiĝis de l' carin' Ĉu fileto, ĉu filin'...
"Jam naskiĝis de l' carin' Ĉu fileto, ĉu filin':
Nek musido kaj nek rato, — Monstra besto-nekonato."
Caro volis en kolero Pendumigi kurieron. Sed pensinte pri l' afer', Lin resendis kun paper':
Ĝis reven' atendu reĝon Por decido lia leĝa.
Nek musido kaj nek rato, — Monstra besto-nekonato...
Sed fratinduop' malice Kun la svatistin' samvice Tuj drinkigas lin ĝis sven' Kaj prirabas, do, sen pen'...
"Ĝis reven' atendu reĝon..."
En malplenan sakon lian Ŝovas skribon la alian.
"Car' ordonas al bojaroj Tuj, sen vana temp-malŝparo,
Kaŝe inon kun la id' Ĵeti maren sen hezit'."
La ĉiel' brilstela lumas, Blua mar' per ondoj bruas, Nubo iras laŭ ĉiel', Flosas mare la barel'.
Tie kreskas kun trankvil' ĉiuhore ŝia fil'.
Ho, ludema mia ond'! Regas vi en mara mond',
Nin ne lasu al marfundo Kaj al seka ĵetu grundo!
Ĉi tie pordon Kiel fari sen topor'?
Manĝo bona, Tamen, jam por ni bezona.
Vi, carido, mia savo, Min defendis vi kun bravo,
Vi ja ne pro cigno pafis, Sed de mort' knabinon savis;
Ne vulturon vundis sag' — La sorĉiston trafis plag'.
Mi forgesos vin neniam. Povos trovi min vi ĉiam.
Tio ja ne estas fin': Amuziĝas la cignin'.
Li ekregis sur la tron' Sub la nomo princ' Gvidon'.
La ŝipanoj tre miregas Kaj tumulte surferdekas. Sur konata la insul' Jen miraklo por okul'.
Kajon ŝipanar' surtretas, Princ' Gvidon' ĝin gasti petas. Li manĝigas kaj trinkigas, Kaj demandi ĝin instigas:
Kion, gastoj, vi negocas, Kaj nun kien plu vi flosas?
Ni veturis tra l' tutmond'
Kaj negocis ni per feloj De arĝenta vulp', zibeloj;
Nun alvenis la moment' Por vojaĝ' al orient',
Preter la insul' Bujano Al la glora car' Saltano...
Estu bona la vetur'
Tra la maro-oceano Al la fama car' Saltano
Kun salut' en mia nom'.
Bonan tagon, princo bela! Kial estas vi malhela?
Kio do ĉagrenas vin?
Trist'-angoro Min suĉadas ĉe la koro,
Kaj formanĝas min sopir': Vidi patron — jen dezir'.
Jen amaro!
Sed ĉu volas vi trans maro Flugi post la ŝipo tuj?
Transformiĝu, princ', je kul'!
Hoj vi, gastoj-sinjorar', Kien iris vi tra mar'?
Kiom bonas viv' postmara? Kaj en mondo kio — rara?
Ni veturis tra l' tutmond'.
Ne malbonas viv' trans maro, Kaj en mond' — jen kia raro.
Kuŝis ŝtoninsul' en l' mar' Sen haven' kaj loĝantar',
Nur — eben', malplena loko: Sole kverk' — sur kruta roko.
Staras nun sur tiu spac' Nova urbo kun palac',
Kun orkapaj temploj belaj, Kun ĝardenoj ĉekastelaj.
Princas tie sur la tron' Salutanta vin Gvidon'.
Se plu vivos mi,
Gastos sur raraĵ-insul' Ĉe Gvidono kun plezur'.
Vere, mirindaĵo rara, — Urbo ĉe la marosin'!
Jen miraklo de l' naturo: Loĝas sub pice' sciuro
Kaj kantante por plezur' Fendas nuksojn la sciur'.
Sed la nuksoj ja — juveloj: Oraj estas ĉiuj ŝeloj,
Kaj smeraldoj — la kernar'; Tio estas vera rar'.
Kaj al dekstra la okul' De l' onklino pikis kul'.
Ci, kulaĉ', damnita besto! Batu ĝin!..
Logas min mirinda rar'. Aŭdis mi, ke en arbar'
Estas sub pice' — sciuro...
Scias mi pri la sciur', Sed sufiĉas jam, karul'!
Ne malgaju; amikece Servos vin kun ĝoj' mi dece.
♪En ĝardeno fruktlegoma fraŭlin' promenis. Ŝi malatlas en staturo, rondas en vizaĝo.♪
Dankon pro mirakl'. Brave, ho, cignino!
Laŭ la maro vento blovas Kaj ŝipeton foren movas Tra la ondoj al fincel' Sub levita blanka vel'.
Kaj aspergis ree lin Tuj abunde la cignin': Princ' momente iĝis muŝo.
Kuŝas sur la mar' insul', Sur insulo — urb'-grandul'.
Sub piceo ĉe palac' — Dom' kristala sur la plac';
Kaj en gi sciur' dresita — Kia talentulo sprita!
Kun kantado por plezur' Fendas nuksojn la sciur'.
Kaj la nuksoj ja — juveloj: Oraj estas ĉiuj ŝeloj,
Ene — kernoj el smerald'.
En palac', ne en kaban', Loĝas ĉiu ajn urban'.
Princas tie sur la tron' Salutanta vin Gvidon'.
Se nur vivos mi,
Gastos sur raraĵ-inslul' Ĉe Gvidon' mi kun plezur'.
Nin de ĝi ne trafu ŝok', Ĉu ĝi — vero au mensog'.
Ja mirakl' alia estas: Mar' ekŝvelas, ektempestas,
Bolas, muĝas kun sovaĝ', Ĵetas brue sin al plaĝ',
Ĝin inundas ondohorde — Kaj el mar' aperas borde
Skvamardante en akord' Bravaj prodoj en la ord'.
Ĉiuj tridek tri junaĝaj, Altaj, belaj kaj kuraĝaj,
Ĉiuj servas kun fervor'. Ilin gvidas Ĉernomor'.
Jen — miraklo, vera raro, Eblas diri sen eraro!
Miras car' Saltan' sincere. Sed ekzumis princ' kolere, Kaj... enpikis muŝ-bravulo Livan de l' onklin' okulon.
Kaptu!
Hej vi, premu, premu ĝin!
Ci, atendu!
Sendis nin al vi la cigno, Kaj laŭ ŝia, do, ordon' Servu ni al princ' Gvidon',
Gardu gloran urbon lian, Ĉirkaŭ ĝi patrolu ĉiam.
Ĉiun tagon ni denune Alvenados ĉiuj kune
Nepre el la blua mar' Por ĉe-kremla gardostar'.
Revidiĝi do ni penos, Sen en maron tuj revenos:
Premas teraero nin.
Kaj aspergis ree lin Nun abunde la cignin'. Princo iĝis burd-insekto.
Kuŝas sur la mar' insul', Sur insulo — urb'-grandul'.
Kaj miraklo tie estas: Mar' ekŝvelas, ektempestas,
Bolas, muĝas kun sovaĝ', Ĵetas brue sin al plaĝ',
Ĝin inundas ondohorde — Kaj el mar' aperas borde
Skvamardante el la ond' Bravaj prodoj en la ord'.
Princas tie sur la tron' Salutanta vin Gvidon'.
Se longvivos mi,
Gastos sur raraĵ-insul' Ĉe la princo kun plezur'.
Jen miraklo sur la tero (diras famo — certa vero):
Estas caridin' trans maro, Kun belec' konsterne rara.
Ŝi superas tagan lumon, Nokte anstataŭas lunon,
Sub harligo — luna hel', Sur la frunt' radias stel'.
Ŝi pavinmajeston spiras, Kiam lantapaŝe iras;
Ŝi parolas kun kviet' — Kvazaŭ lirlas riveret'.
Oni povas diri juste: Ĝi — miraklo vera, ĝuste!
Helpu, homoj, do, pro Dio!
Kaptu!
Tenu, premu ĝin! Al fiburdo — murdo, fin'!
Tuj atendu iomete...
Ci atendu!
Bonan tagon, princo bela! Kial estas vi malhela?
Kio do ĉagrenas vin?
Trist'-angoro Min suĉadas ce la koro;
Ĉiu viro — kun edzin', Sola mi ne havas ŝin!
— Kaj pri kiu vi sopiras? — En la mondo, oni diras,
Estas caridin' trans maro Kun belec' konsterne rara.
Sed ĉu vere estas tio?
Estas tia junulino, Sed ne ganto — la edzino:
Ne tireblas for de l' man' Por ŝin kaŝi en kaftan'.
Mi komplezos vin konsile: Do, pri ĉio ĉi trankvile
Pensu vi kun diligent', Ke ne venu poste pent'.
Via sort' apudas vin. Mi ja — tiu caridin'.
Princ' Gvidon' la urbon regas, Ĉiuj laŭdas lin, gloregas;
La saluton sendas li Kun riproĉo, car', al vi,
Ĉar delonge vi promesis Lin viziti, sed forgesis.
Mia vol'!
Ĉu mi — caro aŭ infan'?
Tra l' eben' de l' oceano Iras ŝipoj de Saltano.
Ho, karega vi patrino! Kaj vi, mia junedzino!
Nur rigardu vi al mar': Iras al ni l' paĉjo-car'!
Iras mem Gvidon' al mar' Por renkonti kun la car' Kaj triopo-virinkliko: Du fratinoj, Babariĥa.
Oh, ekkaptis emocio!.. Kion vidas mi, ho, Dio?
Haltas spiro dum moment’... Dronas car’ en larmtorent’.
FINO